Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Đội thông tin văn nghệ Samaky: Phục sinh và thể nghiệm

 09/02/2007

Cảnh trong vở dù kê "Bông hoa thần"

“Không phải bất cứ ai làm đạo diễn sân khấu đều hiểu đúng, dàn dựng “trúng” ngôn ngữ nghệ thuật múa truyền thống dân tộc Khmer. Có không ít vở dù kê kịch bản rất hay: nội dung rất sâu sắc, giá trị nghệ thuật rất đặc sắc, song khi lên sân khấu đã bị đạo diễn cắt phéng đi những đoạn khó diễn nhất nhưng lại là phần hồn cốt nhất của tác phẩm (!?) Đội thông tin văn nghệ Samaky không chấp nhận lối diễn đó và đã thể nghiệm một hướng đi riêng trên con đường chinh phục nghệ thuật truyền thống dân tộc” (Thạch Si Phol).

Thể nghiệm

Sân khấu diễn tập của Đội Thông tin văn nghệ Samaky hôm tôi đến thăm đang vang lên một giọng nam ca trầm hùng. Ông đạo diễn- Đội Trưởng Thạch Si Phol đang sửa lại mấy vũ đạo cho các diễn viên chuẩn bị...xuất chiêu. Dưới sân khấu, tiếng nhạc dây, đàn bán nguyệt vang lên réo rắt dưới ngón tay điêu luyện của các nhạc công...Cánh gà khép lại, Thạch Si Phol giới thiệu với tôi: “Mình đang dàn dựng vở dù kê Ngư Vương xuất thế để anh chị em luyện tập chuẩn bị đi biểu diễn phục vụ bà con ở các chùa trong dịp Tết Đinh Hợi này. Vở dù kê này do Thạch Sô Van Nên-người Trà Vinh viết kịch bản, phỏng theo một câu truyện cổ dân tộc Khmer, cốt truyện tương tự như truyện Ông lão đánh cá và con cá vàng”. Tuy không dàn dựng nhiều cảnh nhưng Ngư vương xuất thế và một số vở dù kê khác như: Tup Song Hoa; Tấm Cám...đều lồng nhiều điệu múa cung đình lẫn múa dân gian minh hoạ cho cốt truyện, vì thế các diễn viên phải đầu tư rất nhiều thời gian, công sức luyện tập. Để thuần thục ca từ và thể hiện được trọn vẹn ngôn ngữ các bài múa cung đình (múa Apsara) hay múa dân gian (Rôbăm), diễn viên phải khổ luyện hàng tháng trời. Thạch Si Phol là người chịu trách nhiệm dàn dựng chương trình (đạo diễn kiêm biên đạo múa). Mỗi vở diễn, anh đều dồn hết tâm huyết “thai nghén”, sáng tạo cho “đứa con tinh thần” luôn tươi mới, độc đáo, hấp dẫn. Chỉ trong một thời gian ngắn thể nghiệm loại hình sân khấu tuồng cổ Khmer (dù kê), Đội Samaky đã tạo được tiếng vang trong lòng công chúng đồng bào Khmer. Nhiều vở diễn của Đội được giới chuyên môn trong và ngoài tỉnh đánh giá cao, được Đài Truyền hình Việt Nam thu phát sóng nhiều lần trên kênh VTV5. Samaky đã khẳng định được “đẳng cấp” nghệ thuật của mình qua nhiều hội diễn, liên hoan cấp khu vực cũng như cấp quốc gia. Gần 20 Huy chương Vàng, Bạc cùng nhiều Bằng khen do Bộ Văn hoá-Thông tin trao tặng cho tập thể và cá nhân từ năm 2000 đến nay đã tiếp thêm ngọn lửa tâm huyết, tinh thần lao động hết mình vì nghệ thuật cho tất cả anh chị em diễn viên, nghệ sỹ trong Đội. 

Xác định theo đuổi con đường nghệ thuật phải khổ luyện mới thành tài, ngoài những đợt lưu diễn phục vụ mục đích tuyên truyền theo kế hoạch trên giao gồm hơn 100 buổi/năm, đội Samaky luôn chủ động xây dựng, dàn dựng thêm nhiều chương trình, vở diễn mới. Mặc dù, kinh phí hoạt động của Đoàn rất hạn hẹp nhưng trung bình mỗi năm, Samaky đều dàn dựng hoàn thiện từ 2-3 vở diễn dù kê. Các vở kịch tuyên truyền của ngành: Công an, Dân số- Gia đình và Trẻ em, Giáo dục...cũng được Đội sưu tầm, dịch sang tiếng Khmer, biên tập lại một số chi tiết, hoạt cảnh cho phù hợp với văn hoá, tín ngưỡng dân tộc Khmer rồi đưa lên sân khấu, đem đến cho bà con những giá trị văn hoá tinh thần đặc sắc, hấp dẫn. 

Gian nan chặng đường phục sinh

Nghệ sỹ Thạch Si Phol nhớ lại: Những năm miền Nam mới giải phóng, Minh Hải chưa tách tỉnh nên Bạc Liêu và Cà Mau thời đó chỉ có duy nhất Đoàn nghệ thuật Samaky với quân số 56 diễn viên. Được tỉnh giao nhiệm vụ đưa văn hoá nghệ thuật đến vùng đồng bào Khmer phục vụ tuyên truyền các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, do vậy, gần như cả năm, Đoàn liên tục hành quân “dã ngoại” từ chùa này qua chùa khác. Do hoạt động không doanh thu nên đến đâu Đoàn đều được các chùa và bà con tình nguyện “nhường cơm, sẻ mắm” đến đó...Nhưng rồi những năm thập niên 80, trước sự tấn công ồ ạt của làn sóng phim, ảnh, băng đĩa video, kịch dù kê, rô băm Khmer Nam bộ đã bị các loại hình văn hoá nghệ thuật mới mẻ tác động, tạo ra sự thay đổi về thị hiếu thưởng thức văn hoá nghệ thuật của một bộ phận khá đông công chúng Khmer. Là người luôn đau đáu với nghệ thuật truyền thống dân tộc, Thạch Si Phol đã rất đau lòng trước viễn cảnh ảm đạm của Đoàn nghệ thuật Samaky (lúc đó chỉ còn vài người “nặng nghiệp” trụ lại). Năm 1989, Thạch Si Phol quyết định sang Campuchia học múa...Một năm bươn chải vất vả bằng nhiều nghề khác nhau trên đất nước bạn, Si Phol đã học được từ Trường Múa Campuchia những quy tắc cơ bản khi thể hiện loại hình nghệ thuật múa cung đình, múa dân gian dân tộc Khmer. Những kiến thức học ở trường giúp ông phân biệt được đặc điểm khác biệt cơ bản nhất giữa loại hình múa cung đình và múa dân gian ở chỗ: tư thế, động tác, tâm trạng múa diễn viên phải thể hiện khác nhau. Ngôn ngữ múa cổ điển biểu đạt thông qua các động tác cử động mềm mại, uyển chuyển ở phần hông, tay, chân. Khi múa, ánh mắt của diễn viên phải hướng theo tay, miệng cười mỉm, lưng thẳng, mông nhô cao giống như hình tượng các tiên nữ trên phù điêu trang trí ở kiến trúc chùa Khmer. Còn múa dân gian thì tuỳ vào nội dung, ý nghĩa bài múa mà chủ thể biểu lộ nét mặt tươi vui hay trầm buồn...

Từ hành trang quý giá này, năm 1991, Thạch Sy Phol trở về Bạc Liêu quyết tâm gây dựng lại Đội thông tin văn nghệ Khmer giữa thời điểm Đoàn nghệ thuật Samaky (cũ) đã giải thể. Được tỉnh tạo cơ chế, Si Phol sáng kiến “chiêu mộ quân” bằng cách đề xuất tỉnh đầu tư cho ông cùng 3 cộng sự một màn hình tivi loại 21 inch kèm theo một đầu máy video. 4 người bắt đầu cuộc hành trình “vác” máy chiếu xuống các chùa Khmer vừa chiếu phim, vừa tìm kiếm, chiêu mộ diễn viên...Ông cũng đã có những chuyến đi dài ngày khắp các nẻo đường thôn, ấp, tham dự tất cả các hội diễn văn nghệ quần chúng cấp cơ sở để tìm kiếm, phát hiện tài năng. Thế rồi, niềm tâm huyết của Sy Phol đã được đền đáp xứng đáng. Samaky không chỉ là “mảnh đất nghệ thuật” thu hút những con chim sơn ca trên đất Bạc Liêu về luyện giọng mà nhiều diễn viên tài năng ở tỉnh Trà Vinh nghe danh cũng đã tìm đến tình nguyện “đầu quân”, họ là Kim Thị Chung, là Sơn Huỳnh Sai, Sơn Thị Na Vi...Từ con số 0 năm 1990, đến nay, Đội Samaky từng ngày càng trưởng thành vững mạnh. Quân số của Đội hiện có 29 người. Các diễn viên Kim Thị Chung-Đội phó; Lý Hồng Kiều; Sơn Na Vi, Thạch Thiệu; Thạch Thia; Sơn Huỳnh Sai; Lý Hoàng Linh (nhạc công)... đều khẳng định được năng lực nghệ thuật của mình bằng nhiều Huy chương Vàng, Huy chương Bạc, Bằng khen do Bộ Văn hoá- Thông tin tặng trong các hội thi, hội diễn nghệ thuật bán chuyên nghiệp toàn quốc những năm qua. Để nâng cao trình độ chuyên môn cho dàn diễn viên trẻ, Đội trưởng Thạch Sy Phol còn tạo điều kiện cho các em theo học lớp trung cấp diễn viên sân khấu tổ chức tại thị xã Bạc Liêu. Tranh thủ các dịp nghỉ hè hàng năm, Đội tổ chức chiêu sinh, đào tạo miễn phí cho hàng trăm em học sinh dân tộc Khmer về phần nhạc lý và các điệu múa truyền thống cơ bản của dân tộc. 

15 năm phục sinh, thể nghiệm, với tinh thần lao động nghệ thuật miệt mài đầy tâm huyết, nghệ sỹ Thạch Sy Phol và tập thể Đội Samaky đã có những cống hiến xuất sắc trong việc phục sinh, bảo tồn, phát huy một loại hình văn hoá nghệ thuật trước nguy cơ mai một, quên lãng. Loại hình sân khấu Dù kê Khmer Nam bộ-Việt Nam. 

Ngọc Ánh

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Những phong tục kỳ lạ của người Brâu giữa đại ngàn cao nguyên (02/2007)
  •  
  • Tết của người Lô Lô (02/2007)
  •  
  • Phong tục lễ dạm và lễ ăn hỏi của người Mnông (02/2007)
  •  
  • Người Tày ở Bản Dền: Khai thác tiềm năng văn hóa làm du lịch (02/2007)
  •  
  • Nét đẹp văn hóa của dân tộc Mông (02/2007)
  •  
  • Thầm lặng một nét bút tài hoa (02/2007)
  •  
  • Ẩm thực của người Thái ngày xuân (02/2007)
  •  
  • Chuyện lợn liên quan đến các danh nhân (02/2007)
  •  
  • Hội “cướp heo quay” ở An Thái (02/2007)
  •  
  • Người Ma Coong và lễ hội đập trống (02/2007)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách: 57
    Thành viên: 0
    Tổng số: 57
    Số người truy cập: 49,681,244


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs