Cùng với việc triển khai các hoạt động Phật sự, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An tiếp tục xác định công tác từ thiện xã hội là một trong những nhiệm vụ quan trọng, thể hiện tinh thần nhập thế và trách nhiệm đối với cộng đồng.

Theo báo cáo của Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An, tổng giá trị các hoạt động từ thiện nhân đạo, an sinh xã hội và phúc lợi cộng đồng được phối hợp thực hiện trong nhiệm kỳ đạt trên 250 tỷ đồng. Nguồn lực được tập trung cho nhiều nhóm đối tượng, từ hộ nghèo, gia đình chính sách, người cao tuổi, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn đến bệnh nhân nghèo và người dân tại các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Đa dạng hoạt động chăm lo cộng đồng

Trong nhiệm kỳ, tăng ni, phật tử tại nhiều cơ sở Phật giáo trên địa bàn tỉnh thường xuyên tổ chức thăm hỏi, trao quà cho hộ nghèo, người già neo đơn, trẻ em mồ côi, nạn nhân chất độc da cam, gia đình thương binh, liệt sĩ và các trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.

Công tác chăm lo cho học sinh, sinh viên được triển khai thông qua các chương trình trao học bổng, tặng sách vở, đồ dùng học tập, xe đạp; hỗ trợ kinh phí học tập và nhận đỡ đầu trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Một số hoạt động tiếp sức mùa thi, Tết Thiếu nhi, Trung thu cũng được tổ chức nhằm hỗ trợ trẻ em và học sinh có thêm điều kiện học tập, sinh hoạt.

Bên cạnh đó, Phật giáo Nghệ An tham gia xây dựng nhà Đại đoàn kết, nhà nhân ái cho các hộ nghèo; đồng thời triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ tại vùng sâu, vùng xa như xây dựng trường học, làm cầu, đường giao thông nông thôn, khoan giếng và hỗ trợ nước sinh hoạt.

Một số chương trình được duy trì thường xuyên như “Nghĩa tình dòng Lam”, “Xuân ấm biên cương”, “Thắp sáng biên giới”, “Nâng bước cùng em tới trường”. Thông qua các chương trình này, nguồn lực được hướng nhiều hơn tới khu vực miền núi phía Tây của tỉnh, nơi còn nhiều khó khăn về điều kiện kinh tế - xã hội và có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.

Cùng với các hoạt động hỗ trợ theo đợt, nhiều mô hình thiện nguyện thường xuyên tiếp tục được duy trì tại các cơ sở y tế. Các chương trình “Nồi cháo tình thương”, “Bữa cơm nghĩa tình”, phát suất ăn miễn phí cho bệnh nhân nghèo được tổ chức tại một số bệnh viện trên địa bàn, góp phần hỗ trợ người bệnh và gia đình trong quá trình điều trị.

Các hoạt động hiến máu nhân đạo, tặng xe lăn cho người khuyết tật, hỗ trợ con giống cho đồng bào vùng cao phát triển kinh tế gia đình cũng được triển khai, qua đó mở rộng hình thức hỗ trợ theo nhu cầu thực tế của từng nhóm đối tượng.

Việc duy trì thường xuyên các hoạt động trên cho thấy công tác từ thiện của Phật giáo Nghệ An không chỉ tập trung vào những đợt vận động quy mô lớn mà đã từng bước gắn với nhu cầu cụ thể tại từng địa bàn, từng nhóm đối tượng.

Kịp thời hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh

Nghệ An là địa phương thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, đặc biệt tại các địa bàn miền núi. Trong bối cảnh đó, công tác cứu trợ, hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai là một trong những nội dung được Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An quan tâm triển khai.

Trong các đợt mưa lũ năm 2025, Ban Trị sự đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương, các nhà hảo tâm và đoàn thiện nguyện huy động nguồn lực hỗ trợ người dân tại những khu vực bị thiệt hại.

Hàng trăm tấn hàng hóa cứu trợ gồm quần áo, chăn ấm, lương thực, thực phẩm, nước uống, thuốc và dụng cụ y tế, sách vở, đồ dùng học tập cùng nhiều nhu yếu phẩm đã được vận chuyển tới các địa bàn bị ảnh hưởng bởi lũ lụt và sạt lở đất.

Các hoạt động cứu trợ và hỗ trợ khắc phục hậu quả bão lũ lớn có tổng giá trị trên 40 tỷ đồng; trong đó, 6 tháng cuối năm 2025 ước đạt khoảng 30 tỷ đồng.

Trước đó, trong giai đoạn dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, tăng ni, phật tử trên địa bàn cũng tham gia nhiều hoạt động hỗ trợ phòng, chống dịch như bố trí cơ sở phục vụ cách ly, trao tặng lương thực, thực phẩm, nhu yếu phẩm; tổ chức các “phiên chợ 0 đồng”, suất cơm nghĩa tình và bếp ăn thiện nguyện.

Hướng tới hoạt động từ thiện thiết thực, hiệu quả và bền vững

Bên cạnh những kết quả đạt được, Ban Từ thiện xã hội Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An cũng nhìn nhận một số hạn chế trong quá trình triển khai.

Theo tài liệu tham luận, nguồn lực cho hoạt động từ thiện tuy ngày càng được mở rộng nhưng chưa đồng đều và chưa thật sự bền vững; một số hoạt động vẫn chủ yếu mang tính hỗ trợ ngắn hạn; các mô hình hỗ trợ sinh kế lâu dài cho người dân chưa nhiều. Công tác phối hợp giữa các tổ chức, đơn vị và việc ứng dụng công nghệ trong kết nối, vận động nguồn lực còn cần tiếp tục được tăng cường.

Từ thực tiễn đó, trong thời gian tới, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An xác định tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động từ thiện xã hội theo hướng thiết thực, hiệu quả và bền vững.

Một trong những nội dung được đặt ra là tăng cường phối hợp giữa Giáo hội với Mặt trận Tổ quốc, các cấp chính quyền, tổ chức xã hội, doanh nghiệp, nhà hảo tâm và các đoàn thiện nguyện nhằm huy động và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực cho công tác an sinh xã hội.

Đáng chú ý, tài liệu định hướng từng bước chuyển từ hỗ trợ, cứu trợ ngắn hạn sang các hình thức hỗ trợ sinh kế bền vững thông qua học nghề, tạo việc làm, hỗ trợ con giống, phương tiện sản xuất và nâng cao khả năng tự chủ kinh tế cho các hộ nghèo, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là định hướng được đặt ra cho giai đoạn tới, trên cơ sở những hạn chế được nhận diện trong nhiệm kỳ vừa qua.

Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin, truyền thông trong kết nối, vận động và công khai hoạt động thiện nguyện cũng được xác định là một trong những giải pháp cần đẩy mạnh, góp phần nâng cao hiệu quả huy động nguồn lực và tăng tính minh bạch trong quá trình triển khai.

Thông qua nhiều chương trình, hoạt động cụ thể, tăng ni, phật tử tỉnh đã cùng các cấp, các ngành và cộng đồng tham gia chăm lo người nghèo, hỗ trợ người yếu thế, góp phần phát huy vai trò của tăng ni, phật tử Nghệ An trong công tác an sinh xã hội, đồng hành cùng địa phương chăm lo đời sống nhân dân và chung tay vì cộng đồng.