Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số phiên bản 1.0 là căn cứ để các cơ quan, tổ chức xây dựng, phát triển, nâng cấp và vận hành hạ tầng số, hệ thống số, hệ thống thông tin, nền tảng số, cơ sở dữ liệu và dịch vụ số.

Việc triển khai phải bảo đảm đồng bộ, thống nhất, kết nối, liên thông, chia sẻ và sử dụng chung; kế thừa tối đa các thành phần hiện có; hạn chế đầu tư phân tán, trùng lặp, lãng phí; đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển và ứng dụng công nghệ mới.

Tạo khuôn khổ thống nhất cho quốc gia số

Khung kiến trúc được xây dựng nhằm khái quát mô hình kiến trúc số tổng thể của quốc gia, xác định các thành phần cơ bản, dùng chung cho các cơ quan trong hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương.

Một trong những yêu cầu xuyên suốt là bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu, dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư trong quá trình kết nối, chia sẻ, khai thác dữ liệu số. Khung kiến trúc cũng hướng tới phát triển các nền tảng số, cơ sở dữ liệu dùng chung quốc gia; nâng cao hiệu quả đầu tư; hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội và phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp.

Thông qua việc thúc đẩy dữ liệu mở, Khung kiến trúc góp phần nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và sự tham gia của xã hội; tạo điều kiện khai thác giá trị dữ liệu phục vụ nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và phát triển các sản phẩm, dịch vụ số.

Khung kiến trúc áp dụng đối với việc xây dựng, cập nhật, quản lý và tổ chức triển khai khung kiến trúc số của cơ quan Đảng, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Khung kiến trúc Chính phủ số cấp bộ; Khung kiến trúc Chính quyền số cấp tỉnh và khung kiến trúc số của các cơ quan, tổ chức khác trong hệ thống chính trị.

Phạm vi áp dụng còn bao gồm hoạt động đầu tư, xây dựng, nâng cấp, phát triển, vận hành, kết nối, chia sẻ, khai thác và sử dụng chung các hạ tầng, hệ thống, nền tảng, cơ sở dữ liệu và dịch vụ số theo quy định của pháp luật.

Bảy nguyên tắc cốt lõi

Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số kế thừa bảy nguyên tắc cốt lõi tại Quy định số 05-QĐ/BCĐTW ngày 27/8/2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời cập nhật, bổ sung phù hợp với yêu cầu triển khai trong giai đoạn mới.

Hình minh họa có sử dụng AI

Thứ nhất, quản trị trên cơ sở định lượng, đo lường và kiểm chứng được kết quả. Kết quả chuyển đổi số phải được định lượng, đo lường và kiểm chứng trên cơ sở dữ liệu phát sinh từ quá trình vận hành thực tế. Việc tổng hợp, báo cáo thủ công được hạn chế tối đa. Hiệu quả triển khai được đánh giá thông qua mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp; thời gian xử lý công việc; chi phí tuân thủ và hiệu quả sử dụng nguồn lực công.

Các kết quả trọng tâm cần đạt được bao gồm: nâng cao mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp; rút ngắn thời gian xử lý công việc của cơ quan nhà nước; giảm chi phí tuân thủ của doanh nghiệp và xã hội; nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực công.

Thứ hai, lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành dựa trên dữ liệu theo thời gian thực. Dữ liệu phải được xác định là tài sản chiến lược, giữ vị trí trung tâm trong mọi quy trình nghiệp vụ và là nền tảng cho mọi quyết sách. Lãnh đạo các cấp, các ngành cần từng bước chuyển đổi phương thức chỉ đạo, điều hành sang mô hình ra quyết định dựa trên dữ liệu được phân tích, dự báo, mô phỏng các kịch bản, trực quan, tin cậy, cập nhập theo thời gian thực.

Dữ liệu được quản trị thống nhất trên phạm vi quốc gia theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, được chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ, khai thác và điều phối theo quy định của pháp luật.

Việc thu thập, cập nhập, xử lý, chia sẻ và khai thác dữ liệu phải được thực hiện theo đúng thẩm quyền của cơ quan chủ quản dữ liệu; bảo đảm phân loại dữ liệu, kiểm soát truy cập, phân quyền khai thác, lưu nhật ký, truy vết hoạt động khai thác dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân theo quy định của pháp luật.

Thứ ba, khung kiến trúc ưu tiên tích hợp trí tuệ nhân tạo và công nghệ tự động hóa vào các quy trình nghiệp vụ phù hợp. Các hệ thống trí tuệ nhân tạo phải bảo đảm minh bạch, công bằng, an toàn, có trách nhiệm, có khả năng giám sát, truy vết và giải trình kết quả xử lý tự động.

Thứ tư, phân cấp, phân quyền mạnh mẽ trên nền tảng số. Trung ương tập trung kiến tạo thể chế, ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, phát triển các nền tảng dùng chung và giám sát kết quả trên cơ sở dữ liệu. Địa phương được giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm, phát huy trính chủ động, linh hoạt trong việc thực hiện nhiệm vụ trên cơ sở khai thác, vận hành các nền tảng số dùng chung.

Thứ năm, khung kiến trúc đồng thời xác định người dùng là trung tâm của hệ sinh thái dịch vụ hợp nhất. Cổng Dịch vụ công quốc gia và ứng dụng định danh điện tử VNeID được định hướng trở thành hai kênh giao tiếp chính thức, thống nhất và liên thông. Thiết kế dịch vụ phải bảo đảm khả năng tiếp cận cho mọi đối tượng, nhất là người yếu thế; có các tính năng hỗ trợ cần thiết như hướng dẫn bằng giọng nói và hỗ trợ ngôn ngữ dân tộc thiểu số.

Thứ sáu, bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư là yêu cầu tiên quyết, xuyên suốt. Các hệ thống số phải được thiết kế và vận hành theo nguyên tắc bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu, kiểm soát truy cập, phân quyền khai thác dữ liệu.

Việc kết nối, chia sẻ, tích hợp và liên thông dữ liệu phải đảm bảo an toàn, toàn vẹn, khả năng kiểm soát, khả năng phục hồi và vận hành liên tục của hệ thống; bảo vệ dữ liệu cá nhân, dữ liệu nhạy cảm, dữ liệu quan trọng và bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật.

Thứ bảy, thúc đẩy phát triển dữ liệu mở, nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và đổi mới sáng tạo. Dữ liệu của các cơ quan trong hệ thống chính trị đủ điều kiện công bố, cung cấp dưới dạng dữ liệu mở theo quy định của pháp luật được công khai, chia sẻ để phục vụ cộng đồng, doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu và người dân.

Thống nhất cấu trúc bốn lớp kiến trúc

Hình minh họa có sử dụng AI

Các hợp phần của Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số được tổ chức theo cấu trúc thống nhất gồm bốn lớp.

Lớp thứ nhất là hạ tầng số và an ninh mạng dùng chung, cung cấp tài nguyên, năng lực tính toán, lưu trữ và kết nối an toàn cho toàn hệ thống chính trị.

Lớp thứ hai là dữ liệu và nền tảng lõi, nơi dữ liệu được tạo lập, lưu trữ, kết nối, chia sẻ, phân tích và chuyển hóa thành tri thức. Lớp này bao gồm các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu trọng yếu, chuyên ngành; Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia; các nền tảng tích hợp, chia sẻ, điều phối dữ liệu; nền tảng định danh, xác thực điện tử và các nền tảng phân tích dữ liệu, trí tuệ nhân tạo dùng chung.

Lớp thứ ba gồm các ứng dụng và nghiệp vụ dùng chung, phục vụ hoạt động chỉ đạo, điều hành, quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ số trong toàn hệ thống chính trị.

Lớp thứ tư là các kênh tương tác và đo lường hiệu quả, tạo môi trường để cán bộ, công chức, viên chức, người dân và doanh nghiệp tương tác với hệ thống; đồng thời theo dõi kết quả vận hành thông qua bảng thông tin điều hành và các chỉ số đo lường.

Bên cạnh bốn lớp kiến trúc, mô hình có bốn thành phần xuyên suốt, gồm: quản trị, điều phối và giám sát; tiêu chuẩn, quy chuẩn và yêu cầu kỹ thuật chung; ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo; lấy dữ liệu làm trung tâm.

Quyết định số 1425/QĐ-TTg có hiệu lực kể từ ngày 29/7/2026.