Tham dự buổi làm việc có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Phan Trung Bá; đại diện Hội đồng Dân tộc của Quốc hội; các cơ quan thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; lãnh đạo các sở, ngành của tỉnh và UBND xã Võ Lao.

Theo báo cáo của UBND tỉnh, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 60,9% dân số Lào Cai. Toàn tỉnh có 95 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó 47 xã khu vực III; 1.033 thôn đặc biệt khó khăn. Giai đoạn 2021–2025, Chương trình MTQG phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS&MN (Chương trình 1719) đã góp phần tạo chuyển biến về giảm nghèo, thu nhập và hạ tầng thiết yếu.

Đối với Hợp phần 2 Chương trình mục tiêu quốc gia nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030, tỉnh dự kiến đề xuất 103 dự án với tổng vốn khoảng 823,6 tỷ đồng; đồng thời rà soát 266 công trình cấp thiết về nước, điện, phòng, chống thiên tai và sắp xếp dân cư, tổng nhu cầu khoảng 811 tỷ đồng. Tiến độ xử lý vốn Chương trình 1719 kéo dài sang năm 2026 còn chậm: đến ngày 18/6, trong gần 997,8 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương chuyển nguồn, tỉnh mới giải ngân gần 57,8 tỷ đồng, đạt 5,8%.

Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc

Trước đó, Đoàn công tác đã kiểm tra hồ sơ, khảo sát công trình và trao đổi với người dân tại xã Võ Lao. Công trình đường thôn Nậm Lạn và hạng mục duy tu Trường Mầm non Nậm Dạng cơ bản phát huy hiệu quả; việc công khai, giám sát đầu tư của cộng đồng đối với các hồ sơ được kiểm tra tương đối đầy đủ. Xã cũng bước đầu số hóa danh mục, định vị công trình và cập nhật đối tượng thụ hưởng.

Qua kiểm tra, Đoàn công tác chỉ ra một số nội dung cần khắc phục như: kế hoạch triển khai ở cấp xã chưa hoàn thiện; hồ sơ, dữ liệu sau sắp xếp chưa đồng bộ; kinh phí duy tu, bảo dưỡng còn hạn chế; nhu cầu hỗ trợ sản xuất, sinh kế chưa được rà soát đầy đủ. Riêng xã Võ Lao còn 8,597 tỷ đồng vốn chuyển nguồn chưa giải ngân. Kết quả này cho thấy kiểm tra, giám sát là căn cứ quan trọng để xác định trách nhiệm, tháo gỡ vướng mắc và nâng cao hiệu quả đầu tư sau bàn giao.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Phan Trung Bá phát biểu tại buổi làm việc

Ông Hà Việt Quân, Vụ trưởng, Chánh Văn phòng Quốc gia về dân tộc và miền núi phát biểu tại buổi làm việc

Thảo luận tại buổi làm việc, các thành viên Đoàn công tác đề nghị tỉnh rà soát từng khoản vốn, dự án và đối tượng thụ hưởng; ưu tiên hạ tầng thiết yếu, đầu tư tập trung, dứt điểm; đồng thời cân đối nguồn lực cho sản xuất, sinh kế.

Đại diện các sở, ngành và UBND xã Võ Lao đã báo cáo bổ sung về điều chuyển vốn, tiến độ giải ngân tại các xã vùng cao, duy tu công trình và chuẩn bị danh mục đầu tư. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phan Trung Bá cho biết tỉnh sẽ rà soát toàn bộ nguồn vốn chuyển tiếp, chủ động điều chỉnh giữa các địa bàn, dự án theo thẩm quyền; tiếp tục hoàn thiện kế hoạch năm 2026 và kiến nghị mức đối ứng phù hợp khả năng cân đối của địa phương.

Ông Phùng Quốc Huy, Phó Vụ trưởng, Phó Chánh Văn phòng Quốc gia về dân tộc và miền núi báo cáo kết quả kiểm tra, đánh giá ở xã Võ Lao

Ông Nguyễn Quốc Luận, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lào Cai báo cáo tại buổi làm việc

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung ghi nhận sự chuẩn bị và tinh thần phối hợp của tỉnh; đồng thời lưu ý khoảng cách giữa một số mục tiêu và kết quả thực hiện còn lớn, đòi hỏi địa phương phải tăng tốc và nâng cao năng lực tổ chức. Trong bối cảnh các Chương trình mục tiêu quốc gia được tổ chức lại, nhu cầu hỗ trợ người dân không thay đổi nhưng phương thức triển khai sẽ điều chỉnh, vì vậy tỉnh phải chủ động chuẩn bị, không chờ đợi.

Thứ trưởng đề nghị UBND tỉnh coi việc triển khai Chương trình là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách trong năm 2026; thực hiện theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ thẩm quyền”. Tỉnh cần hoàn thiện khung tổ chức; rà soát mục tiêu, danh mục và cơ cấu nguồn lực; ưu tiên địa bàn khó khăn, nhu cầu cấp thiết, loại bỏ nội dung trùng lặp, dàn trải hoặc chưa rõ đối tượng thụ hưởng.

Toàn cảnh buổi làm việc

Đặc biệt, Thứ trưởng yêu cầu không “hạ tầng hóa” Hợp phần thứ hai. Bên cạnh công trình thiết yếu, Lào Cai phải có danh mục đủ mạnh về phát triển sản xuất, sinh kế, việc làm, nâng cao thu nhập và kinh tế cộng đồng. Đối với vốn chuyển nguồn, từng dự án, khoản vốn và chủ đầu tư phải được rà soát, xác định rõ trách nhiệm, thời hạn xử lý; xây dựng kế hoạch giải ngân theo tháng, không dồn thanh toán, nghiệm thu vào cuối năm.

Công tác kiểm tra, giám sát phải chuyển mạnh sang đánh giá kết quả đầu ra, không chỉ dựa trên số văn bản đã ban hành hay số vốn đã giao, mà phải đo bằng tiến độ giải ngân, số người thụ hưởng, chất lượng công trình, việc làm, thu nhập và sự hài lòng của người dân. Đồng thời, cần phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, trưởng thôn và người có uy tín; bảo đảm người dân được biết, được bàn, được tham gia và giám sát.

Thứ trưởng giao Văn phòng Quốc gia về Dân tộc và miền núi tiếp tục hướng dẫn, tổng hợp kiến nghị của tỉnh. Lào Cai phải chủ động xử lý nhiệm vụ thuộc thẩm quyền, khắc phục tồn tại sau kiểm tra và báo cáo kết quả trong tháng 7/2026; lấy sự cải thiện đời sống, sinh kế và thu nhập của đồng bào dân tộc thiểu số làm thước đo hiệu quả.