Tham dự buổi làm việc có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Đinh Công Sứ; đại diện Hội đồng Dân tộc của Quốc hội; các cơ quan thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; lãnh đạo các sở, ngành của tỉnh và UBND xã Lai Đồng.

Theo báo cáo của UBND tỉnh, sau sắp xếp đơn vị hành chính, Phú Thọ có 148 xã, phường và khoảng 4 triệu người. Toàn tỉnh có hơn 1,05 triệu người dân tộc thiểu số thuộc 51 thành phần dân tộc; 72 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó 52 xã khu vực III; 2.094 thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó 745 thôn đặc biệt khó khăn.

Tỉnh đã thành lập Ban Chỉ đạo, phân công nhiệm vụ và rà soát nhu cầu nguồn lực. Giai đoạn 2021-2025, Chương trình 1719 đã góp phần cải thiện hạ tầng, giáo dục, y tế, nhà ở, nước sinh hoạt, phát triển sản xuất và giảm nghèo; 10 nhóm chỉ tiêu đã hoàn thành, 8 nội dung tiếp tục thực hiện trong năm 2026. Đối với giai đoạn 2026-2030, nhu cầu cấp thiết liên quan trực tiếp đến đời sống đồng bào khoảng 4.848,9 tỷ đồng, tập trung vào nước sinh hoạt, điện sinh hoạt, ổn định dân cư và hạ tầng thiết yếu.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Đinh Công Sứ phát biểu tại buổi làm việc

Tiến độ xử lý nguồn vốn Chương trình 1719 chuyển sang năm 2026 còn chậm. Đến ngày 31/5/2026, trong số hơn 573,78 tỷ đồng đã làm thủ tục chuyển nguồn tại Kho bạc Nhà nước, tỉnh mới giải ngân hơn 46,13 tỷ đồng; hơn 50,55 tỷ đồng phải hoàn trả ngân sách trung ương do không còn nội dung, đối tượng hoặc nhiệm vụ chi. Một số số liệu giữa các biểu báo cáo cần tiếp tục được đối chiếu, chuẩn hóa.

Trước đó, Đoàn công tác đã kiểm tra hồ sơ, khảo sát thực tế tại xã Lai Đồng. Các công trình tràn Khu Xuân 1, duy tu trường học và cấp nước sinh hoạt tập trung cơ bản phát huy hiệu quả; riêng công trình cấp nước đang phục vụ 103 hộ dân. Dự án hỗ trợ nuôi lợn giống cái sinh sản với 6 hộ tham gia được thực hiện công khai, dân chủ.

Tuy nhiên, xã Lai Đồng chưa hoàn thiện Kế hoạch thực hiện Chương trình giai đoạn 2026-2030 và năm 2026; việc rà soát còn thiên về nhu cầu công trình, chưa hình thành đầy đủ danh mục hỗ trợ sản xuất, sinh kế, việc làm và kinh tế cộng đồng. Đến ngày 30/6/2026, xã mới giải ngân 658,6 triệu đồng trong tổng số 6,506 tỷ đồng vốn sự nghiệp chuyển sang năm 2026, đạt 10,1%.

Ông Hà Việt Quân, Vụ trưởng, Chánh Văn phòng Quốc gia về dân tộc và miền núi phát biểu tại buổi làm việc

Thảo luận tại buổi làm việc, ông Hà Việt Quân, Vụ trưởng, Chánh Văn phòng Quốc gia về dân tộc và miền núi cùng các thành viên Đoàn công tác đã trao đổi, làm rõ những vướng mắc về chuyển nguồn, phân bổ vốn, vốn đối ứng và năng lực thực hiện ở cấp xã. Đoàn đề nghị tỉnh chủ động xử lý nội dung thuộc thẩm quyền, tổng hợp rõ phương án đối với vấn đề vượt thẩm quyền.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Đinh Công Sứ cho biết tỉnh sẽ khắc phục khó khăn về nhân lực sau sắp xếp, rà soát khả năng hoàn thành từng chỉ tiêu, ưu tiên nguồn lực và đẩy nhanh tiến độ thực hiện; đồng thời mong các bộ, ngành tiếp tục hướng dẫn, đồng hành với địa phương.

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung ghi nhận sự chủ động của tỉnh và hiệu quả bước đầu của các công trình, mô hình được kiểm tra. Tuy nhiên, một số văn bản, kế hoạch còn đang hoàn thiện; mục tiêu và cơ cấu nguồn lực chưa thật rõ; giải ngân vốn chuyển nguồn còn thấp; năng lực cấp xã chưa đồng đều; việc rà soát còn nặng về hạ tầng, chưa quan tâm tương xứng đến sinh kế và việc làm.

Thứ trưởng đề nghị UBND tỉnh coi triển khai Chương trình là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách trong năm 2026; thực hiện theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ thẩm quyền”. Trong tháng 7/2026, tỉnh cần hoàn thiện Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo, các kế hoạch và hướng dẫn thuộc thẩm quyền; đồng thời hỗ trợ cấp xã theo phương thức “cầm tay chỉ việc”.

Tỉnh phải rà soát, phân loại dự án theo khả năng triển khai; phân bổ nguồn lực tập trung, tránh dàn trải; ưu tiên 52 xã khu vực III, 745 thôn đặc biệt khó khăn, địa bàn thiếu nước và khu vực có nguy cơ cao về thiên tai, sạt lở.

Quang cảnh buổi làm việc giữa Đoàn công tác của Bộ Dân tộc và Tôn giáo với UBND tỉnh Phú Thọ

Đặc biệt, Thứ trưởng yêu cầu không “hạ tầng hóa” Hợp phần thứ hai. Bên cạnh công trình thiết yếu, Phú Thọ cần tăng các nhiệm vụ phát triển sản xuất, sinh kế, việc làm, liên kết tiêu thụ sản phẩm và kinh tế cộng đồng.

Đối với vốn chuyển nguồn, tỉnh cần thống nhất số liệu, xây dựng kế hoạch giải ngân theo tháng, xác định rõ trách nhiệm, phấn đấu giải ngân 100% trước ngày 31/12/2026; đồng thời siết chặt quản lý sau đầu tư, số hóa dữ liệu và phát huy giám sát cộng đồng.

Thứ trưởng giao Văn phòng Quốc gia về dân tộc và miền núi tiếp tục hướng dẫn, tổng hợp kiến nghị của tỉnh. Phú Thọ phải chủ động xử lý ngay các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền, “không chờ đợi, không né tránh và không để vốn chậm đến với người dân”; lấy số người thực tế được thụ hưởng, chất lượng công trình, việc làm, thu nhập và sự hài lòng của người dân làm căn cứ đánh giá hiệu quả Chương trình.