Bên cạnh những thời cơ thuận lợi từ thành tựu phát triển kinh tế, xã hội và hội nhập quốc tế của đất nước, Giáo hội cũng đứng trước những yêu cầu mới trong tổ chức, quản lý và điều hành hoạt động Phật sự.

Đặc biệt, việc sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã đặt ra yêu cầu đổi mới tổ chức Giáo hội phù hợp với tình hình thực tiễn.

Dưới sự lãnh đạo nhất quán, hòa hợp của Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự cùng sự đồng lòng của toàn thể Tăng Ni, tín đồ Phật tử trong và ngoài nước, Giáo hội đã hoàn thành thắng lợi các mục tiêu Phật sự trọng tâm, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội và khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Báo cáo tại Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031 cho biết, trong nhiệm kỳ 2022-2026, GHPGVN tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý Tăng Ni, tự viện theo hướng nề nếp, kỷ cương và đúng Hiến chương Giáo hội cùng quy định pháp luật.

Giáo hội hiện có gần 65.000 Tăng Ni, khoảng gần 19.000 cơ sở tự viện và 250 điểm nhóm sinh hoạt tôn giáo tập trung. Hằng năm có khoảng trên 50.000 Tăng Ni tham gia an cư kết hạ.

Trong nhiệm kỳ, Giáo hội đã tổ chức 47 Đại giới đàn với 18.819 giới tử thụ giới, có 3.699 cư sĩ xuất gia; tổ chức các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ trụ trì, hành chính Giáo hội, kiến thức pháp luật, quốc phòng và an ninh với gần 35.000 lượt Tăng Ni tham gia.

Các Đại giới đàn được tổ chức chu nghiêm, trang trọng tại các địa phương đã truyền thụ giới pháp cho hàng vạn Tăng Ni kế thừa, bảo đảm sự thanh tịnh và tính liên tục của nguồn nhân lực tăng già qua các thế hệ.

Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam chủ trì Phiên làm việc thứ nhất Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031

Nâng tầm giáo dục Phật giáo và chuẩn hóa nguồn nhân lực

Hệ thống giáo dục Tăng Ni các cấp tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ về chương trình và phương pháp đào tạo. Mạng lưới đào tạo gồm 04 Học viện Phật giáo Việt Nam (Hà Nội, TP.HCM, Huế, Cần Thơ) cùng các trường Trung cấp, Lớp Sơ cấp Phật học đã đào tạo hàng ngàn Tăng Ni sinh tốt nghiệp các bậc Cử nhân, Thạc sĩ và Tiến sĩ Phật học.

Trong nhiệm kỳ, các cơ sở đào tạo của Giáo hội có 1.366 Tăng Ni tốt nghiệp Cử nhân Phật học, 1.237 Tăng Ni đang theo học; hệ đào tạo từ xa đã có 381 sinh viên tốt nghiệp Cử nhân Phật học, 2.328 sinh viên đang theo học; 394 Tăng Ni tốt nghiệp lớp cao đẳng, và 2.497 Tăng Ni tốt nghiệp trung cấp Phật học.

Các Học viện đào tạo nghiên cứu sinh cao học đã có 44 nghiên cứu sinh Tăng Ni tốt nghiệp Thạc sĩ Phật học, hiện có 242 nghiên cứu sinh Tăng Ni đang nghiên cứu; 03 nghiên cứu sinh bảo vệ thành công xuất sắc luận án Tiến sĩ Phật học, đang có 37 nghiên cứu sinh đang đào tạo hệ Tiến sĩ.

Chư Tăng Nam tông Khmer có 3.131 vị Tăng đang theo học Pali, Vini tại các trường đào tạo cho chư Tăng Nam tông Khmer.

Các Học viện Phật giáo Việt Nam mở rộng hợp tác đào tạo, nghiên cứu và trao đổi học thuật với 11 cơ sở Đại học và Viện nghiên cứu nước ngoài. 

Đổi mới công tác hoằng pháp gắn liền với phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

Ban Hoằng pháp và Ban Hướng dẫn Phật tử Trung ương đã chủ động ứng dụng công nghệ số, nền tảng số vào việc thuyết giảng và lan tỏa giáo lý Phật giáo.

Các chương trình thuyết giảng, khóa tu, lớp giáo lý trực tiếp và trực tuyến được tổ chức thường xuyên với hơn 200 chương trình thuyết giảng truyền hình trực tiếp; đã số hóa kho bài giảng, đào tạo kiến thức ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI trong hoằng pháp.

Hàng ngàn khóa tu mùa hè, khóa tu một ngày an lạc, khóa tu bát quan trai giới được tổ chức đều đặn tại các tự viện đã thu hút hàng trăm ngàn thanh thiếu niên, sinh viên và quần chúng nhân dân tham gia. Qua đó, góp phần giáo dục nhân cách, nếp sống đạo đức, hiếu thảo và ý thức trách nhiệm xã hội cho thế hệ trẻ.

Tại các chùa và cơ sở tự viện hiện có hơn 3.000 đạo tràng Phật tử có khoảng gần 500.000 tín đồ Phật tử tu học, sinh hoạt thường xuyên. Có khoảng gần 200 lớp giáo lý trang bị kiến thức Phật pháp cho khoảng gần 20.000 Phật tử.

Tổ chức Gia đình Phật tử đã kỷ niệm 75 năm thành lập. Sinh hoạt của các Gia đình Phật tử ngày càng phong phú, với gần 1.000 đơn vị tại 22 tỉnh, thành phố; đã có gần 9.500 Huynh trưởng, hơn 45.000 đoàn sinh.

Cùng với đó, các hoạt động văn hóa Phật giáo nhân dịp Đại lễ Phật đản, Vu Lan được tổ chức trang nghiêm, góp phần tôn vinh và giữ gìn các giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của dân tộc.

Hơn 10.000 tỷ đồng vì an sinh cộng đồng

Thấm nhuần tinh thần từ bi cứu khổ và truyền thống "thương người như thể thương thân", công tác từ thiện xã hội của GHPGVN giai đoạn 2022-2026 tiếp tục là điểm sáng rực rỡ.

Gần 200 Tuệ Tĩnh đường, 700 phòng chẩn trị y học dân tộc, và cơ sở khám chữa bệnh từ thiện tiếp tục phát huy hiệu quả.

Tổng kinh phí thực hiện các chương trình an sinh xã hội, cứu trợ thiên tai, hỗ trợ đồng bào khó khăn, chăm sóc người già, trẻ em mồ côi, người khuyết tật; xây dựng nhà tình nghĩa, cầu đường, trường học trên cả nước trong nhiệm kỳ đạt trên 7.500 tỷ đồng.  

Những hoạt động cứu trợ kịp thời, thiết thực của Tăng Ni, Phật tử không chỉ giúp đồng bào vượt qua nghịch cảnh mà còn làm sáng ngời hình ảnh người đệ tử Phật luôn đồng hành cùng nỗi đau và niềm vui của dân tộc.

Mở rộng Đối ngoại nhân dân, khẳng định vị thế Phật giáo Việt Nam trên trường quốc tế

Hoạt động đối ngoại của Giáo hội trong giai đoạn 2022-2026 ghi nhận nhiều bước tiến vượt bậc. GHPGVN tiếp tục mở rộng liên kết, chăm lo đời sống tâm linh cho cộng đồng người Việt tại hàng chục quốc gia ở Châu Á, Châu Âu, Châu Mỹ và Châu Úc.

Song song với đó, Giáo hội tham gia tích cực tại các diễn đàn Phật giáo quốc tế, củng cố quan hệ hữu nghị với Phật giáo các nước truyền thống như Lào, Campuchia, Thái Lan, Sri Lanka, Ấn Độ..., đồng thời, chuẩn bị kỹ lưỡng các điều kiện để tổ chức thành công các sự kiện Phật giáo tầm cỡ quốc tế, góp phần khẳng định chính sách tự do tôn giáo nhất quán của Đảng, Nhà nước và hình ảnh một Việt Nam hòa bình, thân thiện, đổi mới.

Đặc biệt, việc tổ chức thành công Đại lễ Vesak Liên hợp quốc năm 2025 tại Thành phố Hồ Chí Minh là dấu ấn quan trọng trong công tác đối ngoại của Giáo hội, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người và văn hóa Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.

Tích cực tham gia xây dựng, bảo vệ Tổ quốc

Đầu năm 2026, Giáo hội đã khánh thành thêm 03 ngôi chùa tại các đảo thuộc Quần đảo Trường Sa, đồng thời động thổ xây dựng tiếp 09 ngôi chùa tại các đảo còn lại, nâng tổng số chùa tại Đặc khu Quần đảo Trường Sa là 21 chùa. Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Khánh Hòa đã cử các chư Tăng luân phiên ra trụ trì tại các chùa ngoài đảo.

Tăng Ni, Phật tử tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, bảo vệ môi trường, xây dựng đời sống văn hóa, bảo đảm an ninh trật tự và phát triển cộng đồng.

Giáo hội có 04 vị chức sắc Hòa thượng, Thượng tọa tham gia Quốc hội khóa XVI; nhiều vị Tăng Ni tham gia Hội đồng nhân dân, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức xã hội, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Chặng đường Phật sự 2022-2026 khép lại với những thành quả toàn diện, là minh chứng sinh động cho sự kết hợp hài hòa giữa đạo pháp và dân tộc, tạo tiền đề vững chắc để Giáo hội Phật giáo Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, tiếp tục trang nghiêm Giáo hội và làm đẹp đạo, ích đời.

Với tinh thần “Kỷ cương - Đổi mới - Hiệu lực - Hiệu quả”, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò là tổ chức đại diện cho Tăng Ni, Phật tử Việt Nam; phát huy những giá trị từ bi, trí tuệ, đạo đức và văn hóa Phật giáo; tích cực đóng góp vào sự nghiệp xây dựng đất nước Việt Nam hòa bình, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc.