Phóng viên Cổng Thông tin điện tử Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã trao đổi với ông Vi Văn Sơn, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Nghệ An, về kết quả thực hiện nhiệm vụ 6 tháng đầu năm và những nhiệm vụ trọng tâm trong 6 tháng cuối năm 2026.

PV: Xin ông cho biết tình hình dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh Nghệ An trong 6 tháng đầu năm 2026 như thế nào?

Giám đốc Vi Văn Sơn: Nghệ An có diện tích tự nhiên 16.489,97 km², với 468 km đường biên giới giáp Lào và 82 km bờ biển. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã từ ngày 1/7/2025, toàn tỉnh có 130 xã, phường. Hiện nay, tỉnh có hơn 548.000 người dân tộc thiểu số thuộc 49 dân tộc; trong đó, 5 dân tộc sinh sống thành cộng đồng gồm Thái, Thổ, Khơ Mú, Mông và Ơ Đu. Trên địa bàn tỉnh có hai tôn giáo chính là Phật giáo và Công giáo.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, tình hình vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi nhìn chung ổn định. Đồng bào các dân tộc đoàn kết, chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực lao động sản xuất, phát triển kinh tế - xã hội và từng bước cải thiện đời sống.

Các hoạt động văn hóa, lễ hội truyền thống được tổ chức an toàn, đa dạng, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Nhiều địa phương miền núi tiếp tục duy trì hoạt động văn hóa, thể thao, phục dựng các giá trị truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, qua đó vừa nâng cao đời sống tinh thần, vừa tạo thêm sinh kế cho người dân.

Công tác giáo dục, y tế tiếp tục được quan tâm. Tỉnh đã khởi công 11 trường liên cấp tại các xã miền núi, nâng tổng số trường liên cấp lên 21 trường. Các chính sách hỗ trợ học sinh vùng dân tộc thiểu số, chính sách bảo hiểm y tế và khám, chữa bệnh cho người dân vùng sâu, vùng xa được duy trì thực hiện.

Đối với lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo, các hoạt động cơ bản diễn ra ổn định, thuần túy tôn giáo, tuân thủ pháp luật và phù hợp với nhu cầu sinh hoạt chính đáng của chức sắc, chức việc, nhà tu hành và tín đồ. Các tổ chức tôn giáo, cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và phối hợp với chính quyền trong giải quyết các nhu cầu chính đáng, hợp pháp.

Các lễ trọng, sinh hoạt tôn giáo lớn được tổ chức cơ bản an toàn, trang nghiêm, đúng quy định. Cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể các cấp thường xuyên quan tâm, gặp gỡ, thăm hỏi, chúc mừng các tổ chức, chức sắc, chức việc, nhà tu hành vào các dịp lễ trọng, qua đó góp phần củng cố sự gắn bó giữa chính quyền với các tổ chức tôn giáo và tăng cường đồng thuận trong Nhân dân.

PV: Xin ông cho biết những kết quả thực hiện công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo của tỉnh trong 6 tháng đầu năm 2026 là gì?

Giám đốc Vi Văn Sơn: Công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh được quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời và tương đối toàn diện. Các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được triển khai nghiêm túc; các chính sách an sinh xã hội được thực hiện đầy đủ, kịp thời, góp phần giữ vững ổn định tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và vùng có đông đồng bào theo tôn giáo.

Bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh, Sở đã chủ động tham mưu triển khai chính sách dân tộc, chính sách đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; thực hiện chính sách đối với người có uy tín; rà soát, phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; đồng thời kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn các địa phương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Công tác tuyên truyền, phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được đẩy mạnh, gắn với vận động đồng bào chấp hành pháp luật, tham gia phát triển kinh tế - xã hội và giữ gìn an ninh, trật tự ở cơ sở.

Trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo, Sở duy trì phối hợp chặt chẽ với các cấp, các ngành và địa phương để tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo quy định; chủ động rà soát nhu cầu, nguyện vọng liên quan đến đất đai, xây dựng của các tổ chức tôn giáo; phối hợp đề xuất giải pháp xử lý, giải quyết các nhu cầu chính đáng, hợp pháp.

Thường xuyên tổ chức các đoàn thăm hỏi người có uy tín, chức sắc, chức việc các tổ chức tôn giáo nhân dịp các lễ, Tết. Chủ động hướng dẫn các thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động tôn giáo như thuyên chuyển, bổ nhiệm, danh mục hoạt động hằng năm,…cho các tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc trên địa bàn, góp phần tăng tính công khai, minh bạch và bảo đảm thời hạn giải quyết hồ sơ. Phối hợp tuyên truyền, vận động chức sắc, chức việc, tín đồ Công giáo, Phật giáo hưởng ứng chủ trương treo cờ Tổ quốc tại cơ sở tôn giáo và nhà riêng tín đồ trong các dịp lễ, Tết; tỷ lệ treo cờ tăng dần qua từng dịp.

Sau hơn 01 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tổ chức bộ máy làm công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo được quan tâm củng cố, kiện toàn.

Có thể khẳng định, kết quả nổi bật là công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo được triển khai đồng bộ; tình hình địa bàn cơ bản ổn định; các chính sách từng bước phát huy hiệu quả và niềm tin của đồng bào đối với cấp ủy, chính quyền tiếp tục được củng cố.

PV: Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác dân tộc, tín ngưỡng và tôn giáo trên địa bàn hiện đang có những khó khăn, vướng mắc như thế nào?

Giám đốc Vi Văn Sơn: Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đời sống của một bộ phận người dân, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, vẫn còn thấp; tỷ lệ hộ nghèo còn cao và sinh kế chưa thật sự bền vững. Địa bàn rộng, địa hình phức tạp, giao thông đi lại khó khăn, dân cư phân bố không đồng đều cũng ảnh hưởng đến quá trình tổ chức thực hiện chính sách, chương trình và dự án.

Một số nội dung, chương trình, dự án triển khai ở cơ sở còn chậm; công tác giải ngân nguồn vốn tại một số nơi vẫn gặp khó khăn, vướng mắc. Một số cơ chế, chính sách cần tiếp tục rà soát, điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn sau sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo, hiệu quả quản lý nhà nước ở một số nơi chưa đồng đều; việc nắm tình hình cơ sở có lúc chưa thật kịp thời. Một số nhu cầu chính đáng, hợp pháp của tổ chức, cá nhân tôn giáo liên quan đến đất đai, xây dựng và sinh hoạt tôn giáo cần tiếp tục được xem xét, hướng dẫn, giải quyết đúng quy định, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quản lý nhà nước và quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Nhân dân.

Những khó khăn trên xuất phát từ cả điều kiện khách quan và chủ quan. Bên cạnh đặc thù địa bàn, một số cơ chế, chính sách trong quá trình triển khai còn chồng chéo hoặc chưa thật phù hợp với thực tiễn; công tác lãnh đạo, chỉ đạo ở một số địa phương có lúc chưa quyết liệt; sự phối hợp giữa các cấp, các ngành có nơi chưa đồng bộ.

Từ thực tiễn đó, Sở xác định phải tiếp tục bám sát cơ sở, chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời tham mưu cấp có thẩm quyền tháo gỡ vướng mắc; đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương trong thực hiện chính sách dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo.

PV: Để hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ năm 2026, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Nghệ An sẽ tập trung vào những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nào trong 6 tháng cuối năm?

Giám đốc Vi Văn Sơn: Trong 6 tháng cuối năm, Sở tiếp tục bám sát chỉ đạo của Trung ương, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh để triển khai đồng bộ các nhiệm vụ được giao, trong đó tập trung vào năm nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục tham mưu triển khai hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo; kịp thời cụ thể hóa các văn bản chỉ đạo phù hợp với tình hình thực tế của địa phương.

Thứ hai, tham mưu thực hiện đầy đủ chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số; phát huy vai trò của người có uy tín trong tuyên truyền, vận động đồng bào chấp hành pháp luật, phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo đảm an ninh, trật tự ở cơ sở.

Thứ ba, tăng cường nắm tình hình, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo; kịp thời giải quyết hoặc tham mưu giải quyết các nhu cầu chính đáng, hợp pháp của tổ chức, cá nhân tôn giáo, không để phát sinh điểm nóng, vụ việc phức tạp.

Thứ tư, tiếp tục hướng dẫn các địa phương thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, bảo đảm công việc không bị gián đoạn, nhất là tại cơ sở - nơi trực tiếp tiếp xúc với đồng bào dân tộc thiểu số, chức sắc, chức việc, nhà tu hành và tín đồ các tôn giáo.

Thứ năm, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; nâng cao hiệu quả truyền thông về chủ trương, chính sách dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo; phát huy vai trò của người có uy tín và chức sắc tôn giáo trong vận động Nhân dân chấp hành pháp luật, tham gia phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn an ninh, trật tự; chủ động phòng ngừa các hành vi lợi dụng vấn đề dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo để vi phạm pháp luật.

Trong thời gian tới, với tinh thần chủ động và trách nhiệm, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Nghệ An sẽ tiếp tục nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ năm 2026, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững ổn định chính trị và trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!