Cùng chủ trì Hội nghị có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, Trưởng Ban Chỉ đạo sơ kết Nguyễn Duy Ngọc.

Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội và kết nối trực tuyến tới 3.651 điểm cầu tại các bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương, trụ sở các tỉnh, thành phố, trụ sở xã, phường, đặc khu trên toàn quốc với tổng số 557.099 đại biểu tham dự.

Các đại biểu tham dự tại Hội trường Diên Hồng. Ảnh quochoi.vn

Tham dự Hội nghị còn có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Đảng ủy Công an Trung ương, Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương, Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương; lãnh đạo các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương; đại biểu Quốc hội chuyên trách, Ủy viên Ủy ban kiểm tra Trung ương…

Các đại biểu tham dự tại Hội trường Diên Hồng. Ảnh quochoi.vn

Về phía Bộ Dân tộc và Tôn giáo, tham dự Hội nghị tại điểm cầu Trung ương có đồng chí Nguyễn Đình Khang, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo; đồng chí Y Vinh Tơr, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng; đồng chí Y Thông, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy, Thứ trưởng; đồng chí Nguyễn Hải Trung, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Thứ trưởng; đồng chí Nông Thị Hà, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng ủy, Thứ trưởng.

Tại điểm cầu trụ sở Bộ Dân tộc và Tôn giáo, có sự tham dự của đồng chí Cầm Văn Thanh, Phó Bí thư Chuyên trách Đảng ủy Bộ, đại diện Thường trực Đảng ủy, các đồng chí Bí thư, Phó Bí thư các tổ chức đảng trực thuộc; tập thể lãnh đạo các vụ, đơn vị trực thuộc Bộ; lãnh đạo các cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc Đảng ủy Bộ.

Các đại biểu tham dự Hội nghị tại điểm cầu Trụ sở Bộ Dân tộc và Tôn giáo

Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp được tổ chức nhằm đánh giá toàn diện những kết quả đạt được, nhận diện những khó khăn, thách thức và thống nhất nhiệm vụ, giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị sau 1 năm sắp xếp.

Các đại biểu tham dự Hội nghị tại điểm cầu Trụ sở Bộ Dân tộc và Tôn giáo

Tại Hội nghị, đại biểu nghe đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương trình bày Báo cáo tóm tắt sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 3 cấp; xem phim phóng sự; nghe các tham luận của đại diện các địa phương.

Qua 1 năm vận hành mô hình mới đã khẳng định tính ưu việt so với mô hình cũ, thể hiện tính đúng đắn, là bước phát triển về lý luận và thực tiễn, chuyển mạnh tư duy từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển. Đây là nền tảng đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, tạo bước chuyển về chất trong quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, gắn phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực. 

Bộ máy được tổ chức tinh gọn, hiệu lực, cắt giảm khâu trung gian, tiết kiệm ngân sách phục vụ phát triển, tối ưu hóa không gian kinh tế, xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh và tiềm lực quốc phòng, an ninh. Tinh thần chủ động, dám nghĩ, dám làm cấp cơ sở được phát huy. 

Các xã, phường, đặc khu từng bước trở thành trung tâm vận hành mới, gần dân, sát dân, giảm thiểu chi phí tuân thủ, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, chuẩn bị tâm thế, khát vọng, hành trang đưa đất nước vững bước phát triển trong giai đoạn tới.

Có thể khẳng định việc sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy đã tạo chuyển biến lớn về cấu trúc hệ thống chính trị, phương thức lãnh đạo, điều hành và lòng tin của nhân dân. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra hiện nay không dừng ở việc đã sắp xếp xong mà bước vào giai đoạn tiếp tục tinh chỉnh để đạt hiệu quả cao. Do đó, phải thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp hiệu quả, khả thi để đảm bảo mang tính tinh gọn, thực chất hơn, vận hành thông suốt hơn, quyền hạn rõ hơn, trách nhiệm cụ thể hơn, phục vụ nhân dân, doanh nghiệp tốt hơn, hướng mạnh về cơ sở, mở ra không gian, động lực phát triển mới cho đất nước...

Hội nghị cũng tiến hành thảo luận về kết quả đạt được và những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, từ đó đề ra giải pháp tiếp tục hoàn thiện mô hình trong thời gian tới.

Phát biểu kết luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận các ý kiến phát biểu tại Hội nghị rất phong phú, sâu sắc, thẳng thắn, cần được nghiên cứu, tiếp thu để tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền trong giai đoạn tới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị. Ảnh quochoi.vn

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặc biệt biểu dương các ý kiến phát biểu từ cơ sở, trong đó có các ý kiến của đại diện phường, xã. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, những phát biểu này cho thấy cơ sở đã quán triệt được tinh thần chung của Trung ương, đồng thời tinh thần đó đã thấm đến cấp cơ sở. “Đây là điều rất phấn khởi, bởi sau một năm triển khai một công việc hoàn toàn mới, các địa phương, nhất là cấp cơ sở, đã đạt được những kết quả rất đáng ghi nhận”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả là hoàn toàn đúng đắn, cần thiết và có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển đất nước. Đây là cuộc cải cách có phạm vi rất rộng, rất khó, rất quyết liệt, tác động đến hầu hết các cơ quan, các cán bộ, công chức, người lao động trong hệ thống chính trị, từ Trung ương đến cơ sở.

Khái quát lại các kết quả lớn đã đạt được, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ, bộ máy của hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương đã được sắp xếp theo hướng tinh gọn hơn, đồng bộ hơn. Nhiều đầu mối, tầng nấc trung gian đã được cắt giảm. Chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan từng bước được rà soát, điều chỉnh và làm rõ hơn. Việc tổ chức lại các cơ quan Đảng, cơ quan hành pháp, cơ quan dân cử, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, các đơn vị sự nghiệp công lập đã được triển khai với quyết tâm chính trị cao, cơ bản bảo đảm tiến độ yêu cầu đặt ra.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng chỉ ra các vấn đề lớn cần tập trung khắc phục: thể chế liên quan đến tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ, phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, cơ chế vận hành mới và nguồn lực bảo đảm chưa thật sự đồng bộ. Có nơi nhiệm vụ đã được giao nhưng hướng dẫn chưa kịp thời; có nơi thẩm quyền đã được phân cấp nhưng nguồn lực, nhân lực, công cụ quản lý chưa đi cùng;  hệ thống pháp luật hiện hành còn chưa đồng bộ. Nhiều quy định chưa rõ ràng, nhất là pháp luật liên quan đến hoạt động của chính quyền địa phương trong một số lĩnh vực như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đất đai, tài nguyên khoáng sản, tài nguyên rừng, tài chính - ngân sách. Chức năng, nhiệm vụ, cơ chế phối hợp giữa một số cơ quan trong hệ thống chính trị chưa thực sự rõ ràng; thẩm quyền được giao có nơi chưa tương xứng với nguồn lực và điều kiện thực thi; việc thực thi ở cơ sở, nhất là cấp xã, có nơi chưa theo kịp yêu cầu mới. Khối lượng công việc chuyển xuống cơ sở rất lớn, trong khi cán bộ chuyên sâu về đất đai, quy hoạch, xây dựng, tài chính, đầu tư, công nghệ thông tin, thanh tra, quản lý đô thị và một số lĩnh vực khác còn thiếu. Nhiều cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều việc, áp lực rất lớn... 

Từ những kết quả, hạn chế và yêu cầu thực tiễn đặt ra, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị giai đoạn tới cần tập trung nâng cao chất lượng vận hành của mô hình mới, thực hiện tốt các nhiệm vụ trọng tâm: Tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế và pháp luật về tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Phải tiếp tục rà soát, hoàn thiện đồng bộ pháp luật trên tất cả các lĩnh vực; các văn bản hướng dẫn thi hành phải rõ ràng, mạch lạc, thuận lợi cho tổ chức thực hiện ở cả ba cấp. Không để tình trạng luật này vừa thông qua, luật kia lại nảy sinh vướng mắc, không đồng bộ; Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị và xã hội. Cấp ủy phải lãnh đạo bằng định hướng chiến lược, bằng thể chế, bằng công tác cán bộ, bằng kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả. Phải bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, nhưng không làm thay, không buông lỏng, không can thiệp hành chính không cần thiết vào chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội; Hoàn thiện mô hình tổ chức và cơ chế vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Cấp tỉnh phải tập trung vào vai trò chiến lược, quy hoạch, điều phối, phân bổ nguồn lực, tổ chức không gian phát triển, kiểm tra, giám sát và liên kết vùng. Cấp xã phải được tổ chức như tuyến đầu của quản trị công, trực tiếp tiếp nhận, xử lý và phản hồi kịp thời nhu cầu của người dân, doanh nghiệp; đồng thời phát hiện sớm các vấn đề về an sinh, trật tự, đất đai, xây dựng, môi trường, dịch vụ công và các rủi ro tại địa bàn; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực và kiểm soát quyền lực. Nhấn mạnh đây là yêu cầu rất quan trọng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phân cấp, phân quyền phải thực chất; cấp được giao nhiệm vụ phải có đủ thẩm quyền, nhân lực, kinh phí, công cụ quản lý để thực hiện. Phải khắc phục tình trạng giao việc xuống dưới nhưng không giao đủ điều kiện cần thiết...