Kết luận số 40-KL/TW được Bộ Chính trị xem xét trên cơ sở các tờ trình của Ban Tổ chức Trung ương về bổ sung, sửa đổi Quy định về quản lý biên chế của hệ thống chính trị và giao biên chế năm 2026, định hướng giai đoạn 2027–2031. Theo đó, Bộ Chính trị cơ bản thống nhất với nội dung đề xuất, đồng thời giao Ban Tổ chức Trung ương tiếp thu ý kiến để hoàn thiện dự thảo Quy định về quản lý biên chế và Quyết định giao biên chế năm 2026, bảo đảm số liệu chính xác, trình cấp có thẩm quyền xem xét, ban hành.

Tiếp tục tinh giản biên chế, nhưng phải có lộ trình, tiêu chí rõ ràng

Một trong những định hướng lớn được nêu trong Kết luận là tiếp tục thực hiện tinh giản biên chế của hệ thống chính trị, khoảng từ 5% đến 10%. Tuy nhiên, tinh giản biên chế không thực hiện cơ học, bình quân, mà phải dựa trên kế hoạch, lộ trình và cam kết trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, tổ chức, địa phương.

Điểm mới đáng chú ý là tinh giản biên chế phải gắn với phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền; ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số; cải cách thủ tục hành chính; tinh giản quy trình công việc; giảm khâu trung gian trong tác nghiệp; sắp xếp tinh gọn tổ chức bên trong và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Kết luận cũng yêu cầu rà soát, sửa đổi, bổ sung và xây dựng mới định mức biên chế; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, dữ liệu chuyên ngành, bảo đảm liên thông từ Trung ương đến cấp tỉnh, cấp xã theo yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, liên thông, dùng chung”. Đây là nền tảng quan trọng để quản lý biên chế trên cơ sở dữ liệu, thay cho cách tiếp cận chủ yếu dựa vào số lượng hành chính.

Chuyển từ “quản lý biên chế” sang “quản trị nguồn nhân lực quốc gia”

Kết luận số 40-KL/TW nhấn mạnh yêu cầu đổi mới căn bản tư duy, nhận thức và phương pháp xác định biên chế của hệ thống chính trị. Theo đó, cần chuyển từ tư duy cố định, dài hạn sang quản lý theo chu kỳ 3 năm để điều chỉnh phù hợp với thực tiễn; xác định biên chế bảo đảm khoa học, khách quan, theo định mức, tiêu chí, tiêu chuẩn rõ ràng.

Đặc biệt, Bộ Chính trị yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy “quản lý biên chế” sang “quản trị nguồn nhân lực quốc gia phục vụ phát triển đất nước”, với mục tiêu quản lý và sử dụng hiệu quả từng biên chế được giao. Cách tiếp cận này đặt biên chế trong tổng thể yêu cầu xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, cải cách tiền lương, đề án vị trí việc làm và yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Theo tinh thần Kết luận, việc giao biên chế phải gắn chặt với chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền, chức năng, nhiệm vụ, vị trí việc làm và kết quả đầu ra cụ thể. Những công việc có thể số hóa, tự động hóa, xã hội hóa thì kiên quyết giảm biên chế hành chính giản đơn để tăng cường cho các lĩnh vực then chốt, trong đó có khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế số và các địa phương trọng điểm.

Không để thiếu người ở nơi cần thiết, không giữ biên chế ở nơi hiệu quả thấp

Một yêu cầu quan trọng khác là không để xảy ra tình trạng nơi thiếu người làm việc thì không được bổ sung, trong khi nơi sử dụng biên chế hiệu quả thấp vẫn giữ ổn định. Kết luận yêu cầu phải có cơ chế mạnh hơn để sàng lọc, thay thế người không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, thực hiện nguyên tắc “có vào - có ra” đối với biên chế hưởng lương từ ngân sách nhà nước.

Đồng thời, Bộ Chính trị yêu cầu tuyệt đối không để xảy ra tình trạng “xin biên chế”, “giữ ghế”, “giữ cơ cấu” vì lợi ích cục bộ. Từng bộ, ngành, cơ quan, đơn vị, tổ chức, địa phương phải rà soát kỹ lưỡng, sắp xếp tổ chức bên trong, lược bỏ các khâu trung gian, bộ phận hoạt động hình thức, năng suất thấp.

Đối với công tác tổ chức thực hiện năm 2026, Kết luận yêu cầu các cơ quan, đơn vị chủ động rà soát, điều chỉnh cơ cấu, số lượng phù hợp với thực tiễn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao; không để tình trạng viên chức thực hiện vị trí việc làm của công chức. Những nơi có số công chức, viên chức có mặt lớn hơn số biên chế được giao năm 2026 phải khẩn trương xây dựng kế hoạch, giải pháp, lộ trình khả thi để đến hết năm 2026 đưa về đúng số biên chế được giao.

Xây dựng phương án giao biên chế giai đoạn 2027–2031 theo hướng khoa học, thực chất

Kết luận giao Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương, Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo việc thể chế hóa, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện nghiêm các nhiệm vụ, giải pháp, định hướng xác định, giao biên chế giai đoạn 2027–2031.

Các cấp ủy trực thuộc được yêu cầu khẩn trương xây dựng định mức biên chế, số lượng người làm việc, cơ cấu công chức, viên chức của cơ quan, đơn vị, ngành, lĩnh vực trên cơ sở lượng hóa kết quả chuyển đổi số, cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền, phân loại đơn vị hành chính; đồng thời tính đến dân số, diện tích, GRDP, chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, khối lượng công việc và đặc thù ngành, lĩnh vực, địa phương. Nội dung này phải hoàn thành trước ngày 15/9/2026 để làm cơ sở đề xuất, xác định, giao biên chế giai đoạn 2027–2031.

Bộ Chính trị giao Ban Tổ chức Trung ương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng, đổi mới toàn diện để xây dựng phương án giao biên chế giai đoạn 2027–2031 thật sự khoa học, với định mức, tiêu chuẩn, tiêu chí rõ ràng đến từng vị trí việc làm; gắn với hoàn thiện các quy định về quản lý, sử dụng biên chế một cách hiệu quả, thực chất, báo cáo Bộ Chính trị vào cuối quý IV/2026.

Có thể thấy, Kết luận số 40-KL/TW không chỉ đặt ra yêu cầu tiếp tục tinh giản biên chế, mà quan trọng hơn là đổi mới phương thức quản lý, sử dụng biên chế theo hướng dữ liệu hóa, minh bạch, linh hoạt, hiệu quả. Đây là bước chuyển từ tư duy quản lý đầu vào sang quản trị theo kết quả đầu ra; từ quản lý số lượng sang nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong hệ thống chính trị, góp phần xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp và yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.