50 năm Trường Dự bị Đại học TP. HCM (kỳ 1): Một hành trình nhân văn, chắp cánh những ước mơ
4 giờ trước | Lượt xem: 237 In bài viết |Ngày 06/12/1976, Trường Dự bị Đại học Tiền Giang chính thức được thành lập, mở đầu hành trình xây dựng và phát triển của Trường Dự bị Đại học Thành phố Hồ Chí Minh hôm nay. Nửa thế kỷ đã trôi qua với nhiều dấu mốc, nhiều lần điều chỉnh nhiệm vụ và những bước chuyển mình để thích ứng với yêu cầu của từng thời kỳ. Nhưng, trên cả những con số, thành tích và danh hiệu, giá trị bền vững của Nhà trường chính là hành trình bền bỉ vun bồi tri thức, nâng đỡ cơ hội học tập cho con em đồng bào các dân tộc và tiếp sức cho nhiều thế hệ học sinh tự tin bước vào giảng đường đại học.
Từ dấu mốc lịch sử đến sứ mệnh giáo dục đặc thù
Ngày 06/12/1976 là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử hình thành và phát triển của Trường Dự bị Đại học Thành phố Hồ Chí Minh. Theo Quyết định số 240/CP của Hội đồng Chính phủ, Trường Dự bị Đại học Tiền Giang được thành lập, mở ra một chặng đường mới trong công tác đào tạo, bồi dưỡng và tạo nguồn nhân lực khu vực phía Nam.
Sự ra đời của Nhà trường gắn với yêu cầu của đất nước trong giai đoạn sau ngày thống nhất: khôi phục, phát triển giáo dục, xây dựng đội ngũ cán bộ và nguồn nhân lực phục vụ công cuộc phát triển kinh tế - xã hội. Trong bối cảnh ấy, việc tổ chức một cơ sở giáo dục có nhiệm vụ bồi dưỡng, chuẩn bị kiến thức và tạo điều kiện để người học tiếp tục vào đại học mang ý nghĩa thiết thực, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với công tác giáo dục, đào tạo và phát triển con người.
Ngày 08/04/1982 đánh dấu bước chuyển quan trọng khi Trường chính thức mang tên Trường Dự bị Đại học Thành phố Hồ Chí Minh và từng bước ổn định hoạt động tại số 91 Nguyễn Chí Thanh. Từ đây, tên gọi của Nhà trường gắn liền với Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời tiếp tục khẳng định vai trò của một cơ sở giáo dục có nhiệm vụ đặc thù trong hệ thống giáo dục quốc dân.
50 năm không phải là một hành trình bằng phẳng. Qua từng giai đoạn, Nhà trường đứng trước những yêu cầu khác nhau về đối tượng tuyển sinh, chương trình, nhiệm vụ đào tạo và phương thức tổ chức hoạt động. Có những thời kỳ Nhà trường tập trung đào tạo dự bị đại học chính quy, bồi dưỡng ngoại ngữ phục vụ nhu cầu học tập ở nước ngoài; có giai đoạn mở rộng các hệ dự bị dân tộc, cử tuyển, tuyển thẳng; đồng thời phát triển nhiệm vụ bồi dưỡng tiếng Việt cho lưu học sinh quốc tế.
Chính quá trình thích ứng với yêu cầu của từng thời kỳ đã làm nên diện mạo và bản sắc của Trường Dự bị Đại học Thành phố Hồ Chí Minh. Dù nhiệm vụ cụ thể có thay đổi, điểm xuyên suốt vẫn là tạo dựng nền tảng tri thức, kỹ năng và sự tự tin để người học có thêm cơ hội tiếp tục con đường học vấn, phát triển năng lực và đóng góp cho xã hội.
Các em học sinh trường Dự bị Đại học TP.HCM
Nửa thế kỷ thích ứng và phát triển qua nhiều hệ đào tạo
Một trong những dấu ấn nổi bật nhất của 50 năm xây dựng và phát triển là quá trình đa dạng hóa các hệ đào tạo, bồi dưỡng. Mỗi hệ đào tạo gắn với một yêu cầu, một nhóm đối tượng và một nhiệm vụ cụ thể, phản ánh sự chủ động của Nhà trường trước những thay đổi của chính sách giáo dục và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực.
Từ năm 1976 đến năm 2010, Nhà trường tổ chức đào tạo hệ dự bị đại học chính quy được 35 khóa với 11.537 học sinh. Đây là một trong những chặng đường quan trọng, đặt nền móng cho hoạt động đào tạo dự bị đại học và góp phần tạo cơ hội để nhiều thế hệ học sinh tiếp tục học tập ở bậc đại học.
Cùng với nhiệm vụ đó, từ năm 1977 đến năm 2015, Nhà trường tổ chức đào tạo hệ dự bị tiếng Nga và tiếng Anh, với tổng cộng 2.715 học sinh. Hoạt động này gắn với yêu cầu chuẩn bị ngoại ngữ cho người học trước khi tiếp tục hành trình học tập ở nước ngoài, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức và giao lưu quốc tế.
Từ năm 1990, hệ dự bị đại học dân tộc được triển khai và duy trì đến nay. Qua 37 khóa, Nhà trường đã đào tạo 14.393 học sinh. Đây là hệ đào tạo thể hiện rõ nét nhiệm vụ chính trị, xã hội và ý nghĩa nhân văn của Nhà trường trong việc thực hiện chính sách dân tộc, góp phần tạo nguồn nhân lực là người dân tộc thiểu số cho các địa phương, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Tiếp đó, từ năm 1998, Nhà trường triển khai hệ dự bị đại học cử tuyển. Qua 19 khóa, đã có 2.918 học sinh được đào tạo. Từ năm 2012, hệ dự bị đại học tuyển thẳng được tổ chức, với 13 khóa và 271 học sinh. Các hệ đào tạo này góp phần thực hiện các chủ trương, chính sách của Nhà nước trong việc tạo điều kiện học tập cho những đối tượng được ưu tiên, đáp ứng nhu cầu đào tạo và phát triển nguồn nhân lực của các địa phương.
Lưu học sinh quốc tế tại Trường Dự bị Đại học TP.HCM
Một dấu ấn khác là nhiệm vụ bồi dưỡng tiếng Việt cho người nước ngoài được triển khai từ năm 2005. Đến năm 2026, Nhà trường đã tổ chức 21 khóa với 2.408 lưu học sinh. Phần lớn lưu học sinh đến từ Lào và Campuchia; bên cạnh đó còn có người học đến từ Mông Cổ, Vanuatu, Philippines, Trung Quốc và một số quốc gia khác. Nhiệm vụ này vừa góp phần chuẩn bị ngôn ngữ và kiến thức cho lưu học sinh trước khi tiếp tục học tập tại Việt Nam, vừa tạo thêm không gian giao lưu văn hóa, giáo dục và tăng cường tình hữu nghị giữa Việt Nam với các nước.
Trong suốt hành trình ấy, Nhà trường còn tổ chức hệ luyện thi đại học từ năm 1976 đến năm 2018, thu hút khoảng 1.000-2.000 học sinh mỗi khóa. Đây cũng là một hoạt động thể hiện sự linh hoạt trong tổ chức đào tạo, đáp ứng nhu cầu học tập của người học qua từng thời kỳ.
Những con số trên không chỉ phản ánh quy mô và phạm vi hoạt động của một cơ sở giáo dục. Đằng sau mỗi khóa học là những nhóm người học với điều kiện, hoàn cảnh và mục tiêu khác nhau; là sự nỗ lực của đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý và người lao động; là trách nhiệm của Nhà trường trong việc tổ chức bồi dưỡng, hỗ trợ và chuẩn bị hành trang để người học tiếp tục bước vào những chặng đường mới.
Từ những hệ đào tạo đa dạng ấy, Nhà trường từng bước định hình rõ hơn vai trò của mình: không chỉ là nơi bồi dưỡng kiến thức, mà còn là địa chỉ thực hiện các chính sách giáo dục, chính sách dân tộc và tạo nguồn nhân lực phục vụ yêu cầu phát triển của đất nước.
Tạo dựng cơ hội học tập, góp phần phát triển nguồn nhân lực
Trong các nhiệm vụ đã triển khai, công tác bồi dưỡng học sinh dân tộc thiểu số ngày càng giữ vị trí trọng tâm, gắn với sứ mệnh đặc thù của Trường Dự bị Đại học Thành phố Hồ Chí Minh. Từ năm 1990 đến nay, qua 37 khóa đào tạo với 14.393 học sinh, Nhà trường đã góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục đại học cho nhiều thế hệ học sinh thuộc đối tượng thụ hưởng chính sách.
Đối với học sinh dân tộc thiểu số, con đường đến với giảng đường đại học có thể gặp nhiều trở ngại do điều kiện kinh tế, môi trường học tập, khoảng cách địa lý và sự khác biệt về nền tảng kiến thức. Một năm học dự bị đại học vì vậy không đơn thuần là khoảng thời gian bổ sung kiến thức, mà còn là giai đoạn quan trọng để người học củng cố nền tảng học thuật, hình thành phương pháp tự học, rèn luyện ý thức kỷ luật và chuẩn bị tâm thế bước vào môi trường giáo dục mới.
Học sinh tại Ký túc xá Nhà trường
Giá trị của Nhà trường còn được thể hiện qua việc triển khai các chế độ, chính sách hỗ trợ người học. Theo chia sẻ của Hiệu trưởng Nhà trường, học sinh dân tộc thiểu số khi học tại Trường được hưởng học bổng và các hỗ trợ về học tập, sinh hoạt, ăn ở nội trú theo chính sách của Nhà nước. Những hỗ trợ về vật chất có ý nghĩa thiết thực, giúp các em giảm bớt khó khăn, ổn định đời sống và yên tâm học tập.
Đối với nhiều học sinh, thời gian học tập tại Trường cũng là lần đầu tiên các em rời xa gia đình để sinh sống trong một môi trường tập thể, cùng học tập và sinh hoạt với bạn bè đến từ nhiều vùng miền, dân tộc khác nhau. Tại đây, các em không chỉ tiếp nhận kiến thức từ thầy cô mà còn học cách tự lập, chia sẻ, tôn trọng sự khác biệt, thích nghi với môi trường mới và xây dựng những mối quan hệ bạn bè gắn bó.
Nhà trường vì thế không chỉ thực hiện nhiệm vụ giảng dạy mà còn đồng hành trong đời sống học sinh. Công tác quản lý nội trú, chăm lo sinh hoạt, hỗ trợ học tập, phụ đạo và động viên tinh thần góp phần tạo nên môi trường giáo dục toàn diện. Những điều tưởng như bình dị ấy có thể trở thành điểm tựa quan trọng đối với học sinh trong giai đoạn chuyển tiếp của cuộc đời.
Hiệu quả của công tác bồi dưỡng được thể hiện rõ hơn khi người học hoàn thành chương trình và tiếp tục bước vào các cơ sở giáo dục đại học. Qua các thời kỳ, học sinh của Trường đã chuyển tiếp vào nhiều cơ sở giáo dục đại học trên cả nước, theo học trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, kinh tế, kỹ thuật, văn hóa và xã hội, trong số đó có Trường Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Y Dược Cần Thơ, Đại học Bách khoa, Đại học Công nghệ Kỹ thuật, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Cần Thơ và Đại học Tây Nguyên.
Trong 05 năm trở lại đây, số lượng tuyển sinh của Nhà trường tăng từ 400 lên khoảng 800 học sinh dự bị đại học và lưu học sinh nước ngoài; tỷ lệ chuyển tiếp vào đại học bình quân đạt khoảng 95%. Những kết quả này cho thấy vai trò của Nhà trường trong việc chuẩn bị kiến thức, kỹ năng và nền tảng văn hóa cho người học trước khi tiếp tục con đường học tập ở bậc cao hơn.
Các hoạt động giao lưu văn hóa các dân tộc được Nhà trường tổ chức định kỳ
Tuy nhiên, ý nghĩa của việc chuyển tiếp không chỉ nằm ở một suất học đại học hay một ngành học cụ thể. Điều quan trọng hơn là người học có thêm cơ hội lựa chọn con đường phát triển phù hợp với năng lực, sở trường và khát vọng của mình. Từ đó, từng bước trưởng thành, có nghề nghiệp và đóng góp cho gia đình, cộng đồng, quê hương.
Với những địa phương còn khó khăn về nguồn nhân lực, việc hình thành và phát triển đội ngũ trí thức là người dân tộc thiểu số có ý nghĩa thiết thực đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Bên cạnh nhiệm vụ bồi dưỡng dự bị đại học, hoạt động đào tạo tiếng Việt cho lưu học sinh nước ngoài cũng góp phần làm phong phú môi trường giáo dục của Nhà trường. Những học sinh đến từ Lào, Campuchia và các quốc gia khác cùng học tập, sinh hoạt dưới một mái trường tạo nên không gian giao lưu đa dạng về ngôn ngữ và văn hóa. Qua đó, Nhà trường không chỉ thực hiện nhiệm vụ đào tạo mà còn góp phần vun đắp sự hiểu biết, tình hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam với các nước.
Hiệu trưởng Trường Dự bị Đại học TP.HCM biểu dương các giáo viên có thành tích tiêu biểu, tại Hội nghị tổng kết Học kỳ I năm học 2024-2025
Những phần thưởng cao quý - sự ghi nhận đối với nỗ lực của nhiều thế hệ
Nửa thế kỷ xây dựng và phát triển của Trường Dự bị Đại học Thành phố Hồ Chí Minh được ghi nhận bằng nhiều danh hiệu và phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, các bộ, ngành và chính quyền địa phương.
Trong những phần thưởng tiêu biểu có Huân chương Lao động hạng Nhất, Huân chương Lao động hạng Nhì, Huân chương Lao động hạng Ba; Cờ thi đua của Thủ tướng Chính phủ; Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ; Cờ truyền thống của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh; cùng nhiều bằng khen, cờ thi đua của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban Dân tộc và các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể.
Đó là sự ghi nhận đối với quá trình nỗ lực bền bỉ của Nhà trường trong công tác đào tạo, bồi dưỡng, thực hiện nhiệm vụ chính sách và đóng góp vào sự nghiệp phát triển nguồn nhân lực. Mỗi phần thưởng không chỉ là niềm tự hào của tập thể mà còn gắn với công sức của nhiều thế hệ lãnh đạo, nhà giáo, cán bộ, viên chức và người lao động đã đóng góp cho sự phát triển chung.
Học sinh Trường Dự bị Đại học TP.HCM tham gia hoạt động ngoại khóa
Ý nghĩa của những phần thưởng ấy không dừng lại ở việc ghi nhận thành tích đã đạt được. Đó còn là sự nhắc nhở về trách nhiệm kế thừa và phát huy truyền thống. Một danh hiệu chỉ thật sự có giá trị khi được tiếp nối bằng chất lượng dạy và học, bằng sự tận tâm của đội ngũ và bằng những cơ hội học tập ngày càng tốt hơn dành cho người học.
Nhìn từ hành trình 50 năm, có thể thấy sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước và chính quyền các cấp không chỉ dành cho những kết quả chuyên môn riêng lẻ, mà còn cho vai trò của Nhà trường trong thực hiện chính sách giáo dục, chính sách dân tộc và tạo nguồn nhân lực. Đó cũng là động lực để Nhà trường tiếp tục đổi mới, hoàn thành tốt nhiệm vụ trong giai đoạn tiếp theo.
Giá trị nhân văn - điều làm nên bản sắc của một mái trường
Nếu những con số về số khóa đào tạo, số lượng người học, quy mô đội ngũ hay cơ sở vật chất cho thấy sự phát triển của Nhà trường qua thời gian, thì giá trị nhân văn chính là chiều sâu làm nên ý nghĩa của hành trình ấy.
Trước hết, đó là giá trị của việc mở rộng cơ hội học tập. Đối với học sinh có hoàn cảnh xuất phát không thuận lợi, cơ hội được tiếp tục học tập có thể tạo ra thay đổi quan trọng trong tương lai của mỗi người. Trường dự bị đại học góp phần tạo nên bước đệm để các em củng cố kiến thức, phát triển năng lực và tiếp cận môi trường giáo dục đại học. Qua đó, hoàn cảnh ban đầu không còn là yếu tố duy nhất quyết định con đường phát triển của người học.
Đó còn là giá trị của chính sách dân tộc được hiện thực hóa bằng những hoạt động giáo dục cụ thể. Những chế độ hỗ trợ về học bổng, học tập, ăn ở và sinh hoạt giúp học sinh có điều kiện theo học tại Trường.
Nhưng bên cạnh hỗ trợ vật chất, điều quan trọng là các em được học tập trong một môi trường có thầy cô đồng hành, có bạn bè sẻ chia và có những điều kiện để từng bước khẳng định bản thân. Chính sự kết hợp giữa chính sách của Nhà nước và trách nhiệm của cơ sở giáo dục đã tạo nên giá trị thiết thực của mô hình trường dự bị đại học.
Đặc biệt, môi trường học tập nội trú với học sinh đến từ nhiều vùng miền, dân tộc khác nhau còn là không gian nuôi dưỡng tinh thần đoàn kết, tôn trọng sự khác biệt và chia sẻ giữa các cộng đồng.
Các em cùng học, cùng sinh hoạt, cùng trải qua những thử thách của tuổi trẻ và cùng chuẩn bị cho hành trình phía trước. Những trải nghiệm ấy không chỉ góp phần hình thành kiến thức, kỹ năng mà còn bồi đắp ý thức cộng đồng, tình bạn và sự trân trọng đối với bản sắc văn hóa của mỗi dân tộc.
Giá trị nhân văn của Nhà trường cũng được thể hiện trong sự tận tâm của đội ngũ giáo viên và cán bộ, viên chức. Đối với học sinh dự bị đại học, sự tiến bộ đôi khi không chỉ đến từ một bài giảng hay một kết quả kiểm tra, mà còn từ sự động viên đúng lúc, sự kiên nhẫn phụ đạo, lời khuyên trong lựa chọn ngành học hoặc sự hỗ trợ khi các em gặp khó khăn trong cuộc sống nội trú. Những việc làm bình dị ấy góp phần tạo nên môi trường giáo dục gần gũi, nhân văn và giúp người học thêm tự tin.
Bên cạnh đó, hoạt động bồi dưỡng tiếng Việt cho lưu học sinh quốc tế mở ra một chiều kích nhân văn khác: sự kết nối giữa các nền văn hóa và tình hữu nghị giữa các dân tộc. Khi lưu học sinh từ Lào, Campuchia và các quốc gia khác đến học tập, Nhà trường trở thành nơi gặp gỡ, giao lưu, chia sẻ tri thức và trải nghiệm. Từ những lớp học tiếng Việt, những giờ sinh hoạt và những hoạt động chung, sự hiểu biết và gắn kết giữa người học các nước được vun đắp thêm.
Nhìn rộng hơn, ý nghĩa của Trường Dự bị Đại học Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ nằm trong phạm vi một năm học dự bị hay kết quả chuyển tiếp vào một cơ sở giáo dục đại học. Giá trị ấy còn được tiếp nối khi người học trưởng thành, theo đuổi nghề nghiệp, tham gia vào đời sống xã hội và đóng góp cho quê hương.
Một cơ hội học tập được mở ra hôm nay có thể trở thành nền tảng cho sự phát triển của một cá nhân, một gia đình và rộng hơn là cả cộng đồng.
Vì vậy, 50 năm của Nhà trường không chỉ được đo bằng số lượng khóa học đã tổ chức hay những phần thưởng đã nhận được. Đó còn là hành trình của niềm tin, của sự bền bỉ và trách nhiệm đối với con người; là quá trình trao cho người học thêm cơ hội để nhận ra năng lực, khơi dậy khát vọng và chủ động lựa chọn tương lai.
Năm mươi năm của Trường Dự bị Đại học Thành phố Hồ Chí Minh không thuộc về riêng một thế hệ. Đó là công sức của những người đã đặt nền móng, của các thế hệ lãnh đạo, những thầy cô bền bỉ đứng trên bục giảng, đội ngũ cán bộ, viên chức và người lao động lặng thầm phía sau mỗi hoạt động, của các thế hệ học sinh đã trưởng thành và của những người trẻ đang tiếp tục viết nên câu chuyện hôm nay.
Trân trọng quá khứ, tự hào về những thành tựu đã đạt được và vững tin vào chặng đường phía trước, Trường Dự bị Đại học Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục mang trong mình sứ mệnh vun bồi tri thức, nâng đỡ cơ hội học tập và góp phần phát triển con người. Nửa thế kỷ đã trở thành nền tảng vững chắc; từ mái trường này, những hành trình mới sẽ tiếp tục được mở ra.
Tiếp theo: 50 năm Trường Dự bị Đại học TP. HCM (kỳ 2) - Tiếp nối truyền thống, vững bước tương lai
Thuần Linh




_26-11-18.jpg)




